HODI TANZANIA! Een plaats voor de vergeten kinderen

25 juli 2019

COLUMN 5

* Hodi betekent in Swahili ‘Mag ik binnenkomen?’ Die vraag stelt psychiater Dirk De Wachter in Tanzania, waar hij projecten van Child-Help bezoekt rond spina bifida en hydrocefalie. Hij deelt zijn ervaringen tot en met 5 augustus in dS Avond en in de krant de Standaard. Ook hier op de website kan je meelezen, net als op onze Facebook-pagina Child-Help België.

Begraafplaatsen leren mij veel over de verschillen tussen culturen. Vandaag bezochten wij een plaats waar ook kinderen met spina bifida na hun dood terecht kunnen komen.

Het is een initiatief van Child-Help, vanuit het idee dat die kinderen vaak ‘vergeten’ worden als ze sterven. Ze overlijden soms vlak na de geboorte, wanneer ze nog geen naam hebben, en komen terecht in een anoniem niet-bestaan. Ik hoor schrijnende verhalen over kinderen die sterven door complicaties in het ziekenhuis: hun lichaam wordt niet vrijgegeven als de rekening niet wordt betaald. De stoffelijke resten verdwijnen samen met zogenaamd ‘chirurgisch materiaal’. Ook kinderen die later sterven, krijgen vaak geen waardig graf, omdat ze samen met hun moeders uitgestoten worden door de familie. Daardoor beschikken zij niet over voldoende financiële mogelijkheden.

Vanuit mijn ervaring als psychiater weet ik dat de mens nood heeft aan rituelen en betekeniskaders om een goed rouwproces door te maken. Pierre Mertens, de directeur van Child-Help, weet dat ook. Zijn achtergrond als psychotherapeut en beeldend kunstenaar inspireerde hem om een plek te creëren op de site van de bestaande begraafplaats. Die bestaat uit een grillige rotsformatie die kenmerkend is voor het landschap van Noordwest-Tanzania. Op deze grote stenen, die doen denken aan prehistorische menhirs, kunnen familieleden een eigen steen leggen waarop de naam van hun kind bescheiden geschilderd is. Zo is er toch een gedenkplaats, ingebed in het landschap. Het kost bijna niets.

Het initiatief is enkele maanden geleden gestart en er zijn al tientallen naamstenen geplaatst. We lopen nog verder rond op de site en zien vooral eenvoudige graven, soms alleen een hoopje aarde met stenen. Dit is toch echt wel een arm land.

Ook in het rijke Westen vergeten we de doden soms. In onze triomfantelijke genieting van het leuke leven dreigen verdriet en verlies ontkend en verdrukt te worden. Terwijl ik die bedenking maak, zie ik hoe een rij kinderen in uniform stilletjes door de grafstenen wandelt. De schooltijd is blijkbaar net voorbij. Het jonge leven en de dood lijken met elkaar verweven. Zo is het menselijke lot.

HOE KAN JIJ HELPEN?

Steun Child-Help en geef kinderen met een aangeboren handicap in ontwikkelingslanden een eerlijke start.

BLIJF OP DE HOOGTE

Ontvang het laatste nieuws over Child-Help projecten en rechtstreeks in je mailbox.

CHILD-HELP OP SOCIAL MEDIA