HODI TANZANIA! Schattige kindjes in miserie

26 juli 2019
COLUMN 6
 
* Hodi betekent in Swahili ‘Mag ik binnenkomen?’ Die vraag stelt psychiater Dirk De Wachter in Tanzania, waar hij projecten van Child-Help bezoekt rond spina bifida en hydrocefalie. Hij deelt zijn ervaringen tot en met 5 augustus in dS Avond en in de krant de Standaard. Ook hier op de website kan je meelezen, net als op onze Facebook-pagina Child-Help België.
 
Het waren mentaal erg vermoeiende dagen door de vele indrukken van kleine kinderen met ernstige handicaps, van betrokken moeders en van moedige hulpverleners in een prachtig land waar de beperkte mogelijkheden soms erg machteloos kunnen maken. Om niet te vervallen in kritiekloze reddersfantasieën is af en toe een beetje afstand nodig. Hoe kunnen we rationeel blijven nadenken bij de blik van schattige kindjes in miserie? Hoe kunnen we gevoelig en menselijk blijven in de wereld van complexe internationale belangen?
 
We nemen een dag rust. Ik zet mij onder een grote boom en lees een dik boek. Goede literatuur kan de wereld vatten op een manier die in wetenschappelijke teksten niet mogelijk is. De subjectiviteit van de mens komt er meer tot zijn recht dan in statistische analyses die natuurlijk ook nodig zijn om een oordeel te vormen. Ik laat mijn studenten in de psychotherapie daarom altijd ook een roman lezen.
 
Zelf lees ik Ongeduld van Stefan Zweig, een van de grootste Duitstalige schrijvers van de eerste helft van de twintigste eeuw. Het toeval wil dat het boek gaat over een ingewikkelde relatie van een jonge man tegenover een zwaar verlamde vrouw. Zijn meesterlijke analyse van medelijden doet mij nadenken over nut en nadeel van hulpverlening, zowel in deze verre landen als in mijn eigen praktijk. Wat drijft ons eigenlijk hiertoe? Is dit nuttig en is nut wel een juiste parameter? Is sommige hulp niet contraproductief? Hoeveel afstand kunnen we bewaren zonder te vervallen in onverschilligheid? Hoeveel nabijheid kunnen we bereiken zonder ons geheel te verliezen? Wat is de zin van dit alles?
 
Ik citeer Zweig letterlijk : ‘Medelijden – mooi! Maar er zijn twee soorten medelijden. De ene, de zwakke en sentimentele soort, is eigenlijk niets anders dan het ongeduld van het hart om zich zo snel mogelijk te bevrijden van het pijnlijke gevoel dat je bekruipt bij de aanblik van de ellende van een ander, die vorm van medelijden die helemaal geen mede-lijden is maar louter instinctieve afweer van de eigen ziel tegen het lijden van een ander. En de andere soort, de enige die ertoe doet, is het onsentimentele maar vruchtbare medelijden, dat welbewust is en vastbesloten geduldig en mee-duldend alles tot het uiterste en zelfs nog verder doorstaat.’
 
Deemoedig buig ik het hoofd voor deze woorden. De tropische zon zakt glorieus voorbij de horizon. Een vreemde vogel kwettert in de verte.

HOE KAN JIJ HELPEN?

Steun Child-Help en geef kinderen met een aangeboren handicap in ontwikkelingslanden een eerlijke start.

BLIJF OP DE HOOGTE

Ontvang het laatste nieuws over Child-Help projecten en rechtstreeks in je mailbox.

CHILD-HELP OP SOCIAL MEDIA